Uzmanından uyarı: Gece geç saatlere kadar ekran kullanımı uyku ritmini bozuyor
Psikolog Gül Dinç Kaya, geç saatlerde ekran kullanımının yalnızca uykuya dalmayı zorlaştırmadığını, uzun vadede duygu durumundan bilişsel performansa kadar birçok alanı etkileyebildiğini belirterek sağlıklı bir uyku rutini için önerilerde bulundu.
Günümüzde gece geç saatlere kadar telefon, tablet ve televizyon karşısında vakit geçirmek, uyku düzenini olumsuz etkileyen önemli sorunların başında geliyor.
Konuyla ilgili İLKHA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Psikolog Gül Dinç Kaya, geç saatlere kadar ekran karşısında zaman geçirmenin ve buna bağlı olarak bozulan uyku ritminin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu.
Günümüzde en yaygın fakat en az önemsenen problemlerden birinin gece geç saatlere kadar ekran karşısında kalmak olduğunu belirten Kaya, bu durumun hem zihinsel hem de fiziksel sağlığı tehdit ettiğini vurguladı.
Psikolog Gül Dinç Kaya “Mavi ışık melatonin hormonunu doğrudan baskılıyor” Günü bitirirken dinlenmek amacıyla ele alınan telefonların zihni daha fazla yorduğunu ifade eden Psikolog Gül Dinç Kaya, şunları söyledi: “Günümüzün en yaygın ama en az önemsenen problemlerinden biri, gece geç saatlere kadar ekran karşısında kalmak ve bunun sonucunda bozulan uyku ritmimizdir.
Birçoğumuz günü bitirirken ‘biraz dinlenmek’ amacıyla elimize aldığımız telefonların, aslında zihnimizi daha da yorduğunu fark edemeyebiliyoruz.
Telefon, tablet ve televizyon ekranlarından yayılan mavi ışık, beynimize hâlâ gündüz olduğu mesajını verir.
Bu durum, uykuya geçişimizi sağlayan melatonin hormonunun salgılanmasını doğrudan baskılar.
Mavi ışığın yanı sıra, sosyal medyada maruz kaldığımız içerikler ve sürekli gelen bildirimler beyni tetikte tutarak bir ‘dopamin döngüsü’ yaratır.
Zihin dinlenmeye geçmek yerine, bir sonraki uyaranı beklemeye başlar.” “Kalitesiz uyku bilişsel ve fiziksel sağlığı olumsuz etkiliyor” Yetersiz ve kalitesiz uykunun uzun vadede oluşturduğu tahribata değinen Kaya “Kalitesiz veya yetersiz uyku sadece ertesi gün yorgun hissetmekle sınırlı kalmaz.
Uzun vadede duygu durum düzensizlikleri yaşanır, tolerans eşiği düşer, kaygı seviyesi artar ve stresle baş etme becerileri zayıflar.
Bilişsel performans kaybı, odaklanma güçlüğü, hafıza zayıflığı ve karar verme süreçlerinde yavaşlama görülür.
Ayrıca fiziksel öz-bakımın aksaması ve biyolojik ritmin bozulması, iştah kontrolünü ve genel enerji metabolizmasını olumsuz etkiler.” ifadelerini kullandı.
“Sağlıklı bir uyku rutini için dijital sınırlar koyun” Uykunun zihinsel ve fiziksel bir yenilenme süreci olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Psikolog Gül Dinç Kaya, sağlıklı bir uyku ritmi oluşturmak için yapılması gerekenleri şu sözlerle sıraladı: “Peki sağlıklı bir uyku rutini için neler yapılabilir? Uykuyu sadece günün bittiği bir an olarak değil, zihinsel ve fiziksel bir yenilenme süreci olarak görmek gerekir.
Biyolojik saati yeniden düzene sokmak için şu adımlarla başlanabilir: Dijital sınır koyun: Yatmadan en az bir saat önce tüm ekranlarla iletişimi kesin.
Yatak odasını yalnızca uykuya ayırın: Çünkü yatakta telefonla vakit geçirmek, beynin yatak ile uyanıklık ve uyarılma arasında bağ kurmasına neden olur.
Tutarlı ritim oluşturun: Biyolojik saatin en sevdiği şey rutindir.
Mümkün olduğunca aynı saatlerde yatıp uyanmaya gayret edin.
Gündüz ışığından faydalanın: Sabahları doğal gün ışığı almak, gece melatonin salgısının zamanında başlamasına yardımcı olur.” “Uyku kalitesini artırmak en temel yatırımdır” Açıklamasının sonunda sürdürülebilir alışkanlıkların önemine vurgu yapan Kaya “Uyku kalitenizi artırmak, genel yaşam kalitenize ve psikolojik sağlamlığınıza yapacağınız en temel yatırımdır.
Bu süreçte kendinize zaman tanımak ve küçük adımlarla sürdürülebilir alışkanlıklar geliştirmeye odaklanmak kıymetlidir.” diyerek konuşmasını tamamladı.
Kaynak: İLKHA